ابزار حقوق

نقد و بررسی استقلال بانک مرکزی

1008 نفر
به ما امتیاز دهید

 

استقلال بانک مرکزی

نقد و بررسی استقلال بانک مرکزی

دولت ها به طور معمول درجه ای نفوذ را حتی بر بانک ها مرکزی “مستقل” نیز اعمال می کنند، هدف از استقلال بانک ها مرکزی عبارت است از جلوگیری از دخالت ها کوتاه مدت حکومت ها در امور پولی یک کشور. بانک مرکزی هم در امور عملیاتی و هم در مدیریت خود باید مستقل از  دولت قرار گیرد. با این وجود بانک ها مرکزی به صورت معمول تا حدودی به مقامات دولتی همچون وزارت دارایی یا مجالس باید پاسخگو باشند.

استقلال بانک ها مرکزی باید در جنبه ها ذیل موجود باشد:

  • استقلال نهادی:

چنین استقلالی باید در قانون گنجانده شود و بانک ها مرکزی را از دخالت های سیاسی محافظت نماید. به عبارت دیگر، استقلال نهادی به معنای این است که سیاستمداران باید از اعمال نفوذ برای اتخاذ تصمیم ها مالی بازداشته شوند و همینطور به صورت متقارن بانک ها مرکزی نیز باید از اعمال در سیاست ها دولت بازداشته شوند.

  • استقلال در هدف:

 بانک مرکزی حق دارد تا اهداف خود را مشخص کند چه این اهداف مبارزه با تورم، کنترل میزان عرضه پول یا حفظ نرخ ارز ثابت باشند. البته امروزه چنین استقلالی به صورت موازی با دولت می باشد به این معنا که دولت ها و بانک مرکزی اهداف یکسانی را انتخاب مینمایند که این امر باعث میگردد تا از تعارض سیاست ها مالی و پولی جلوگیری شود.

  • استقلال کارکردی و عملیاتی:

بانک مرکزی باید این استقلال را داشته باشد تا بهترین راه رسیدن به اهداف خود را مشخص نماید. به همین منظور، بانک مرکزی اجازه دارد تا سیستم عملیاتی خود را پیاده کند (انتخاب کارمندان، تعیین بودجه و دیگر موارد) و همچنین ساختار داخلی خود را بدون دخالت بیش از حد دولت سازماندهی نماید.

  • استقلال فردی:

تحقق دیگر انواع استقلال ممکن نخواهد بود مگر اینکه روسای بانک ها مرکزی از میزان قابل قبولی از امنیت در طی دوره تصدی خود برخوردار باشند. در عمل چنین استقلالی به این معنا می باشد که روسای بانک مرکزی باید دوره تصدی طولانی داشته باشند (بیش از دوره انتخاباتی سیاستمداران) و تا حدودی از مصونیت قضایی برخوردار باشند. اگر دولت اختیار عزل و نصب مداوم روسای بانک مرکزی را دارا باشد، مشخص است که دولت این ظرفیت را نیز خواهد داشت که سیاست های خود را از طریق روسا موردنظر خود در اقتصاد یک کشور اعمال نماید.

  • استقلال مالی: بانک ها مرکزی باید به صورت کامل از نظر بودجه خود استقلال داشته باشند که این نیز وسیله ای می باشد برای جلوگیری از نفوذ سیاستمداران در بانک ها مرکزی.
  • استقلال حقوقی: برخی از بانک ها مرکزی حتی شخصیت حقوقی مستقل خود را نیز دارا می باشند که این امر اجازه میدهد تا نسبت به انعقاد موافقت نامه ها بین المللی بدون اخذ از مجوز از دولت ها اقدام نموده و یا اینکه در دادگاه ها با شخصیت حقوقی خود حاضر گردند.

نقد استقلال:

طرفداران استقلال بانک مرکزی معتقد هستند که استقلال بانک مرکزی منجر به سیاست ها پولی قابل اتکا گردیده و انتظارات بازار تنها به سیگنال ها ناشی از بانک مرکزی حساس می باشند و علاوه بر این تبعیت سازمانی بانک مرکزی از مقامی خارج از بانک عامل اختلال در عملکرد صحیح آن است. در نهایت مطالعات انجام شده نشان دهنده آن است که کشورهایی که دارای بانک مرکزی مستقل هستند، دارای رشد بیشتر و تورم کمتری نیز می باشند. طرفداران استقلال بانک ها مرکزی اینگونه استدلال می نمایند که بانک مرکزی به شدت مستعد این امر هستند تا تحت هدایت سیاسی یا فشارها سیاسی سیکل ها معیوب اقتصادی از پیشرفت کوتاه مدت و رکود را ایجاد نمایند زیرا برای مثال سیاستمداران در وهله انتخابات به دنبال بهبود موقت شرایط اقتصادی می باشند که چنین امری در بلندمدت به سلامت اقتصاد یک کشور آسیب وارد می سازد.

در مقابل مخالفان استقلال بانک مرکزی مدعی اند اگر در یک نظام سازمان ها مختلف اقتصادی به گونه ای مستقل عمل کنند آنگاه هر یک از این سازمان ها صرفا منافع خود را در نظر می گیرند نه منافع کل نظام را. به عبارت دیگر مجموع اقتصاد کشور از استقلال بانک مرکزی بهره نمی برد. علاوه بر این بانک مرکزی در صورت استقلال می تواند سیاست هایی را اجرا نماید که مورد نظر دولت و هماهنگ با سایر سیاست ها اقتصادی نباشد علاوه بر این اعتبار بانک صرفا با اجرای سیاست ها پولی حاصل نمی شود بلکه اعتبار بانک مرکزی زمانی به وجود می آید که سیاست ها کلان اقتصادی دولت نیز به توفیق برسد و در نهایت منتقدین به این امر اشاره می کنند که دلیل  دخالت و مسئولیت دولت ها در این می باشد که بسیاری از تصمیمات برای حل مشکلات بزرگ موجود دارای آثار توزیعی قابل توجهی می باشند و در نتیجه بیشتر در حوزه سیاست ها مالی قرار میگیرند و اتخاذ چنین تصمیم هایی توسط یک بانک مرکزی مستقل مشکل خواهد بود.

 

تهران حقوق آماده ارائه خدمات حقوقی به شما مردم عزیز ایران می باشد.

[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]
, , , , , , , , , , ,

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

فهرست

دلیل بازگشت وجه