ابزار حقوق

ویژگی های اطلاعات نهانی در بازار سرمایه

340 نفر
5/5 - (1 امتیاز)

مفهوم اطلاعات نهانی

 ویژگی های اطلاعات نهانی  در بازار سرمایه ایران و اتحادیه اروپا

در تعریف اطلاعات نهانی ، با توجه به ماهیت خاص این اطلاعات در بازار اوراق بهادار و اهمیت انتشار آن برای تصمیم گیری سرمایه گذاران،  به طور کلی می توان این چنین نوشت: «اطلاعاتی مهم ، محرمانه ، و غیر قابل انتشار برای عموم[2]»

اما این تعریف بسیار کلی و مبهم است و باید ویژگی های دقیق اطلاعات نهانی و مصادیق دارندگان این اطلاعات به خوبی روشن شود. برخی اطلاعات نهانی را چنین تعریف کرده اند :« اطلاعاتی در خصوص وضعیت مالی یا بازار شرکت که نه از افشای عمومی بلکه از یک منبع در درون شرکت یا یک منبع که وظیفه محرمانه نگه داشتن اطلاعات را داشته ، حاصل شود ».[3]تعاریف دیگری نیز از اطلاعات نهانی در منابع مختلف می توان یافت که هر کدام از منظر خاصی به اطلاعات نهانی و ویژگی های آن پرداخته اند.

نخستین تعریف از اطلاعات نهانی در نظام حقوقی ایران توسط قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384 به عمل آمد . قانون اخیر الذکر  در بند 32 ماده 1 اطلاعات نهانی را این گونه تعریف می کند :«هر گونه اطلاعات افشا نشده برای عموم که به طور مستقیم و یا غیر مستقیم به اوراق بهادار ، معاملات یا ناشر آن مربوط می شود و در صورت انتشار ، بر قیمت و یا تصمیم سرمایه گذاران برای معامله اوراق بهادار مربوط تأثیر می گذارد».

به نظر می رسد این تعریف از اطلاعات نهانی تا حد زیادی متاثر از تعریف دستورالعمل اتحادیه اروپا[4] در رابطه با منع معاملات متکی بر اطلاعات نهانی و سوء استفاده از بازار باشد.جدیدترین دستورالعمل اتحادیه اروپا در رابطه با منع معاملات متکی بر اطلاعات نهانی و سو استفاده از بازار ، در ماده 7 اطلاعات نهانی و ویژگی های آن را بررسی می کند . از منظر این دستور العمل ، اطلاعات نهانی اطلاعاتی است که :

« ماهیتی خاص و ویژه دارد ؛برای عموم افشا نشده  و به طور مستقیم یا غیر مستقیم به اوراق بهادار یا ناشران آن مربوط می شود و در صورت انتشار عمومی بر قیمت اوراق بهادار یا مشتقات آن تاثیر قابل توجهی می گذارد» .[5]

بنا به قول برخی مولفان ، مصوبه اتحادیه اروپا معتبرترین تعریف را از اطلاعات نهانی ارائه داده و برای تمام کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز الزام آور است؛برخلاف حقوق ایالات متحده آمریکا که علی رغم توجه زیاد به مباحث مالی و پیشرو بودن ایالات متحده در تدوین قوانین مرتبط با بازار اوراق بهادار ، هیچ قانونی برای اطلاعات نهانی ندارد و تفسیر دراین باره را به کمیسیون اوراق بهادار[6] واگذارده است.[7]حال با توجه به تعاریف قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران و دستورالعمل اتحادیه اروپا از اطلاعات نهانی، می توانیم عناصر و ویژگی های خاص اطلاعات نهانی را بررسی کنیم.

محرمانه بودن اطلاعات یا عدم دسترسی به اطلاعات آن

اطلاعات تا زمانی که برای عموم منتشر نشده ، محرمانه تلقی می گردد . کشور های مختلف، معمولا معیارهای شبیه به هم و مشترکی را برای محرمانه بودن اطلاعات در نظر گرفته اند.  همان گونه که در تعریف دستور العمل اتحادیه اروپا نیز دیدیم ؛ یکی از معیارها برای این که اطلاعاتی را «محرمانه» تلقی کنیم ، افشا نشدن یا عدم دسترسی به اطلاعات  برای عموم بود [9]. افشای اطلاعات در بازار اوراق بهادار قواعد و الزامات خاصی دارد که معمولا کشور های مختلف  یا از طریق شیوه های قانونی و یا انتشار از طریق خبرگزاری ها و شیوه های عمومی انتشار اطلاعات مانند خبرگزاری ها بهره می برند.[10]

در مقررات بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران، هم در خود قانون و هم در آیین نامه ها و دستور العمل های مرتبط با آن موارد زیادی از الزامات ناشران بر افشای صحیح ، دقیق و به موقع اطلاعات را می بینیم . از جمله ماده 2 قانون بازار که مقرر می دارد :

«در راﺳﺘﺎي ﺣﻤایت از ﺣﻘﻮق ﺳﺮﻣﺎیه گذاران و ﺑﺎ ﻫﺪف ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﺑـﺎزار ﺷـﻔﺎف ، ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ و ﮐﺎراي اوراق ﺑﻬﺎدار و ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻈﺎرت ﺑﺮﺣﺴﻦ اﺟﺮاي اﯾﻦ ﻗـﺎﻧﻮن ، «ﺷـﻮرا» و«ﺳـﺎزﻣﺎن» ﺑـﺎ ترکیب ، وﻇﺎﯾﻒ و اﺧﺘﯿﺎرات ﻣﻨﺪرج در اﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽﺷﻮد» و بر اساس ماده 7 همان قانون (بند 8 و 18) ، اتخاذ تدابیر لازم جهت پیشگیری از وقوع تخلفات در بازار اوراق بهادار و نیز نظارت بر افشای اطلاعات بااهمیت توسط شرکت های ثبت شده نزد سازمان بر عهده هیات مدیره این سازمان می باشد. علاوه بر این سازمان بورس اوراق بهادار ، در دستور العملی با عنوان «دستور العمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت های ثبت شده نزد سازمان بورس »در ماده 2 « ناشر را موظف به ارسال اطلاعات موضوع این دستور العمل در مهلت مقرر ، مطابق فرم های مورد نظر سازمان و به صورت الکترونیکی یا کاغذی در سربرگ رسمی ، به سازمان و هم زمان به طرقی که سازمان تعیین می کند ، انتشار جهت اطلاع عموم می نماید».

در این دستورالعمل به صورت جزئی ، اطلاعات مهم ، وظایف ناشر ، و موارد افشای اطلاعات بیان گردیده که در مباحث بعدی به بررسی آن ها می پردازیم.

در راستای انتشار و افشای صحیح و منصفانه اطلاعات و افزایش شفافیت اطلاعات در بازار و کاهش فاصله زمانی بین تهیه اطلاعات تا انعکاس آن به عموم ، ایجاد سامانه یکپارچه گردآوری و انتشار الکترونیکی اطلاعات [11] از آبان ماه 1385 در دستور کار سازمان قرار گرفت. [12]این سامانه به منظور مکانیزه کردن جمع آوری ، بررسی و انتشار اطلاعات مالی شرکت های ثبت شده نزد سازمان و سایر اشخاصی که طبق قانون بازار اوراق بهادار ملزم به گزارش اطلاعات خود هستند ، طراحی شده است. از فرآیند های اصلی سامانه می توان مواردی مانند آماده سازی و ثبت گزارش ها به وسیله ناشران ، دریافت و پذیرش گزارش ها توسط سامانه ، ذخیره و بازیابی گزارش های دریافتی ، تحلیل و نظارت بر گزارش ها توسط کارشناسان سازمان و انتشار اطلاعات به عموم را نام برد.

دقیق بودن اطلاعات

در دستورالعمل اتحادیه اروپا ، این ویژگی به عنوان نخستین ویژگی اطلاعات نهانی بیان گردیده است. مطابق با این دستورالعمل، اطلاعاتی دقیق محسوب می شوند که اولا ؛ همانگونه که در قسمت قبل توضیح داده شد، ویژه و متمایز از سایر اخبار و اطلاعات شرکت باشند و ثانیا ؛ واضح و روشن بوده و شامل جزییات مربوط به اطلاعات هم باشند. به عبارت دیگر دقیق بودن اطلاعات را می توان درجه بالاتر و سخت گیرانه تر مفهوم ویژه بودن اطلاعات دانست. در دستورالعمل اتحادیه اروپا ، در تعریف اطلاعات نهانی ، تنها ویژگی ” دقیق بودن ” مورد توجه قرار گرفته و اشاره ای به ویژه بودن اطلاعات نشده اما به نظر می رسد با توجه به بقیه عناصری که در تعریف اطلاعات نهانی آمده ،  قانون گذار دو ویژگی دقیق و ویژه بودن را با هم در نظر داشته است. در قانون بازار و خدمات مالی انگلستان نیز ، ماده 118 در تعریف اطلاعات دقیق بیان می دارد: ” آن قدر ویژه باشد که بتوان اثر آن را بر قیمت اوراق بهادار تخمین زد “.

برای مطالعه بیشتر به کتاب سوء استفاده از اطلاعات نهانی در حقوق ایران و اتحادیه اروپا به نگارش کیمیا کاکوئی نژاد مراجعه کنید.

چرا باید از خدمات ابزارحقوق استفاده کنیم

برای انعقاد هر نوع قراردادی، وکالتنامه، اظهارنامه، تعهدنامه، دادخواست، شکوائیه و… باید نسبت به قوانین آن به صورت کامل آگاه باشیم. عدم رعایت هر یک از موارد قانونی، باعث به وجود آمدن خسارت‌های سنگین برای هر یک از طرفین قرارداد خواهد شد. لذا انعقاد چنین اوراقی باید توسط وکلا یا کارشناسان حقوقی صورت پذیرد. ضمناً استفاده از پیش‌نویس های آماده هر اوراقی‌ باعث صرفه جویی در وقت و هزینه می گردد.

منابع

[1] .inside information

 .[2]میرزایی منفرد ، غلامعلی ، تحلیل جرم سوء استفاده از اطلاعات نهانی در قانون بازار اوراق بهادار ، مجله آموزه های حقوق کیفری ، بهار و تابستان 1392 ، شماره 5 ، صص 240-236

[3]Black law dictionary

[4]Market abuse regulation 2014

[5]” information of a precise nature, which has not been made public, relating, directly or indirectly, to one or more issuers or to one or more financial instruments, and which, if it were made public, would be likely to have a significant effect on the prices of those financial instruments or on the price of related derivative financial instruments.”

[6]Securities and exchange commission (SEC)

[7]. جنیدی ، لعیا- نوروزی ، محمد ، شناخت ماهیت اطلاعات نهانی در بورس اوراق بهادار ، مجله مطالعات حقوق خصوصی ،تابستان 1388 ،سال سی و نهم ، شماره 2، صص 30-33

[8]confidentiality

[9]Which has not been made public

[10] . صفاریان ، مریم ، سیاست ها و الزامات افشای اطلاعات در بازار سرمایه ایران ،مجله بورس ، شماره 34 ، بهمن 1381 ، ص 20-16

[11]www.codal.ir

[12]. میرزایی منفرد ، غلامعلی ،حقوق کیفری بازار اوراق بهادار ،نشر میزان ، چاپ دوم ،زمستان 1391 ، ص 67

, , ,

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

فهرست

دلیل بازگشت وجه